آموزشی

نجات گردشگری بعد از کرونا چگونه خواهد بود؟

کرونا و نبرد تن به تن وزارت میراث فرهنگی

صنعت گردشگری نه تنها در ایران بلکه در تمام دنیا به دنبال شیوع کرونا تحت تاثیر قرار گرفته و بسیاری از کشورها با اقتصادهای متکی به این صنعت، دچار ضربه بزرگی شده که گردشگری ایران نیز به سهم خود در اقتصاد ضربه بزرگی را متحمل شد، اما مهمترین عامل در ضعف این صنعت پس از شیوع کرونا بنیان نوپای آن است. به دنبال کرونا، فعالیت کسب و کارهای این صنعت به میزان چشمگیری متوقف شده و خطر نابودی و انحلال، بسیاری از این فعالیت ها را تهدید می کند، اما وزارت نوپای میراث فرهنگی به میدان آمده تا تشخیص دهد نجات گردشگری بعد از کرونا چگونه خواهد بود. این وزارت در وهله ابتدایی بحران کرونا، اقداماتی مانند کنترل پاسپورت مسافران و شناسایی افرادی که در ماه های اخیر به چین سفر کرده اند، آموزش پرسنل در خصوص نحوه شناسایی و برخورد با مسافران مشکوک به بیماری و اقدامات پیشگیرانه، انجام اقدامات کنترل عفونت در هتل، ضدعفونی کردن نقاط در تماس دست، رعایت پروتکل استاندارد بهداشتی، رعایت بهداشت فردی توسط پرسنل تاسیسات گردشگری، تعامل با مراکز بهداشتی درمانی و بروزرسانی مطالعات، جلوگیری از اشتغال پرسنل مشکوک یا مبتلا به بیماری را به طور مداوم انجام داده و هم راستا با وزارت بهداشت و کادر درمانی کشور که فعالیت های خود را در راستای مبارزه با کرونا آغاز کرده بودند، ضدعفونی تمام واحدهای گردشگری را به عنوان یکی از اولین مصوبات خود اعلام کرد. علی اصغر مونسان، وزیر میراث در این شرایط که جز فصول پررونق گردشگری بود، در دو نامه جداگانه به معاون توسعه مدیریت این وزارتخانه و مدیران کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی ۳۱ استان کشور، مراتب لغو مراسم نوروزگاه ها و تعطیلی موزه ها در نوروز ۹۹ را ابلاغ کرد و علاوه بر اعلام تعطیلی موزه ها، کاخ موزه ها و اماکن فرهنگی – تاریخی در ایام تعطیلات رسمی نوروزی در یکی از دیگر مصوبات خود، پیرو تعطیلی مراسمات مذهبی، تصریح کرد: مقتضی است ضمن لغو تمام برنامه های پیش بینی شد، از هرگونه اقدامی که منجر به تجمع افراد در مراکز گردشگری، تفریحی و فرهنگی می شود، اجتناب شود.

صنعت گردشگری پا به پای خط مقدم مبارزه با کرونا

یکی از مصوبات این وزارت به فعالیت واحدهای اقامتی و هتل ها مبنی بر همکاری با وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی اختصاص یافت به طوریکه قراردادی با تعدادی از مراکز اقامتی و هتلی در شهرهای مختلف به منظور بهره مندی از خدمات آن ها برای سپری کردن دوران نقاهت بهبودیافتگان بیماری کرونا نیز منعقد شد. البته در استان های مختلف نیز صنعت گردشگری به عنوان صنعتی پایدار و پاک تحقق مسئولیت های اجتماعی را به اوج رساند و در همراهی کشور در مبارزه با کرونا خودنمایی کرد به طوریکه سیدمصطفی فاطمی، مدیر کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری یزد نیز در یکی از نشست های خود در ستاد استانی مبارزه با کرونا از اعلام آمادگی واحدهای اقامتی یزد خبر داد. این در حالی بود که هتل های یزد قبل از این ابلاغ ها و مصوبات، به طور خودجوش واحدهای خود را تعطیل کردند و با فعالیت های کمک کننده خود به کادر درمان برای صنعت گردشگری کشور افتخار آفریدند.

تعطیلی واحدهای غیررسمی یک تیر و دو نشان

پنجشنبه ۱۵ اسفند ۹۸ به دنبال جلساتی مبنی بر تصمیم گیری هایی در مورد مسائلی مانند تعطیلی مدارس و دانشگاه ها تا پایان سال جاری، پیشنهادهای وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی برای جبران خسارات فعالان گردشگری توسط ستاد ملی مبارزه با کرونا برگزار شد. علی اصغر مونسان، وزیر میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری در این جلسه، تعطیلی مراکز غیرمجاز، مهمانسراهای دولتی، زائرسراها و اماکنی از این دست که تحت نظارت کامل وزارت نیستند را با همکاری نیروی انتظامی مقرر کرد، چرا که با وجود اقدامات موثری که با جدیت نیز از سوی ادارات میراث فرهنگی دنبال می شد باز هم واحدهای اقامتی غیرمجاز که بازار خوبی را در شرایط تعطیلی واحدهای رسمی اقامتی یافته بودند، در صدد استفاده از این موقعیت برآمدند. این مسئله، از نظر خسارت با تداخل در فعالیت واحدهای رسمی و هم در تداوم فعالیت چرخه شیوع کرونا تاثیر مستقیم داشت، لذا وزارت میراث فراهنگی با همکاری تشکل های بخش خصوصی، اقدامات لازم برای شناسایی و معرفی واحدهای غیرمجاز گردشگری به مراجع ذی ربط به منظور تعطیلی و جلوگیری از فعالیت آن ها را مصوب کرد به طوریکه در استان یزد نیز این اقدامات به طور جدی پیگیری و تاکنون ۱۷۰ واحد شناسایی و بیش از ۲۰ واحد غیرمجاز نیز پلمب شده اند.

لغو تمدید پروانه های گردشگری تا اردیبهشت ۹۹

با وجود اقداماتی متعددی که در کشور و به تبع آن در استان ها در حال انجام بود، همچنان برخی از ادارات شاهد رفت و آمدهای متقاضیان و ارباب رجوع بودند که یکی از این ادارات نیز میراث فرهنگی بود، در همین راستا با توجه به نیاز به کاهش تردد، تکریم ارباب رجوع و پیشگیری از شیوع بیماری کرونا صدور دستورات جدیدی لازم بود لذا روز شنبه ۱۷ اسفند ۹۸، ولی تیموری، معاون گردشگری کشور و دبیر کمیته نظارت بر اماکن عمومی، مراکز زیارتی و سیاحتی و ورزشی ستاد ملی مدیریت بیماری کرونا خطاب به مدیران کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی ۳۱ استان کشور در یک ابلاغیه جدید، عنوان کرد: هر گونه مجوز شامل پروانه بهره برداری، گواهی نامه حرفه ای، مجوز فعالیت یا کارت راهنمای گردشگری و موارد دیگر که تمدید آن مستلزم مراجعه حضوری است تا پایان اردیبهشت ماه سال ۱۳۹۹ دارای اعتبار بوده و تا تاریخ مذکور نیاز به تمدید ندارد. رسیدگی به شکایات مردم از حوزه وزارت میراث فرهنگی نیز از نظر این وزارت مغفول نماند به طوریکه مصوب شد تا ضمن تشدید نظارت بر فعالیت تاسیسات تحت پوشش به خصوص از نظر بهداشتی، به شکایت مردم و گردشگران از تاسیسات گردشگری با قید فوریت رسیدگی شود از طرفی علاوه بر برگزاری روزانه کمیته رسیدگی به شکایات گزارش، اقدامات به حوزه ستادی ذی ربط هم ارسال شود. در مصوبه دیگری از این وزارت خانه با هدف حمایت از مردم و فعالان گردشگری، هماهنگی با دبیرخانه ستاد ملی مدیریت بیماری کرونا و اخذ پروتکل های مربوطه و ابلاغ آن به تاسیسات گردشگری، زیارتی و ورزشی در سطوح ستادی و استانی مورد بررسی قرار گرفت.

تعطیلات جایگزین نوروز، تقویت نشاط مردم و گردشگری

کرونا برای صنعت گردشگری جنگی اقتصادی بود که اقتصاد ذی نفعان گردشگری را مورد هدف قرار داد و جبران صنعت متضرر و زخمی گردشگری به بازسازی نیاز داشت، همین عامل نیز منجر به ارائه پیشنهاد تعطیلات چند روزه از سوی وزیر میراث فرهنگی شد. این مسئول در نشست مربوطه تصریح کرد: با توجه به افت درآمدهای مراکز گردشگری در نوروز، برنامه ریزی هایی برای تعریف و ارائه فرصت تعطیلاتی به مردم ارائه شد تا مردم با هدف تقویت و بهبود بهداشت روانی، بعد از مهار بیماری کرونا بتوانند سفر کنند و از این طریق رونق گردشگری را دوباره در کشور داشته باشیم. البته دغدغه بیرون رفتن از خانه هم همچنان در شهرهایی مانند یزد که فصل بهار بهترین و ارزشمندترین فرصت گردش و گشت و گذار برایشان بود، از دست میرفت و همین عامل زمینه را برای سهل انگاری مردم و استفاده از این فرصت مغتنم فراهم کرده بود اما وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در بیانیه ای ضمن دعوت مردم برای سفر نرفتن و در خانه ماندن به منظور مقابله با کرونا، تمهیدات ویژه سفر برای هموطنان بعد از فروکش کردن شیوع کرونا را وعده داد. علی اصغر مونسان با بیان اینکه مهمترین انگیزه سفر و گردشگری کمک به ارتقای سلامت جسمی و روحی انسان هاست، خطرآفرینی و ناامنی برای مسافران بدنبال شیوع کرونا را لازمه حذف سفر در این بازه زمانی دانست و گفت: از عموم مردم می خواهم با خودداری از سفر، نوروز ۹۹ را در کنار اعضای خانواده در منزل با صحت و سلامتی سپری کنند. ایجاد فرصت سفر همگانی به خصوص اعیاد فطر و قربان با لحاظ کردن بنزین سفر و تخفیفاتی مانند هتل ها و تاسیسات گردشگری در سراسر کشور و همچنین پیشنهادهای اقتصادی به هیات دولت و رئیس جمهور، توسط این وزارت مورد بررسی قرار گرفت. یکی از دیگر مصوبات این وزارت با هدف کمک به مردم در خانه ماندن و حفظ سلامت آن ها، پر کردن اوقات فراغت مردم با اقداماتی مانند گردشگری مجازی بود که این مسئله نیز مورد بررسی قرار گرفت.

«گام» برای جبران معضل سرمایه در گردش

گردشگری صنعت در حال فروپاشی و متضرری بود که برای احیای آن باید تسهیلاتی را در نظر می گرفتند، لذا وزیر میراث فرهنگی در بخشی دیگر از مصوبات خود و همچنین تدابیری برای نجات گردشگری بعد از کرونا از اجرای طرح گام بانک مرکزی برای تأسیسات گردشگری، دفاتر خدمات مسافرتی و مراکز تولید صنایع دستی خبر داد و به تصویب طرح تعویق سه ماهه اقساط تسهیلات، حق بیمه کارفرمایی، مالیات و قبوض حامل های انرژی برای تأسیسات گردشگری، دفاتر خدمات مسافرتی و مراکز تولید صنایع دستی در خصوص مصوبه جلسه کارگروه مدیریت آثار و پیامدهای اقتصادی ناشی از شیوع ویروس کرونا نیز اشاره کرد. وی با تاکید بر ضرورت اجرایی طرح گام (گواهی اعتبار مولد) برای تأسیسات گردشگری، دفاتر خدمات مسافرتی و مراکز تولید صنایع دستی، گفت: با اجرای این طرح، بخشی از معضل سرمایه در گردش آن ها که به دلیل شیوع ویروس کرونا به وجود آمد، رفع می شود. وی در مورد شرایط استفاده از این طرح برای صاحبان تأسیسات گردشگری، دفاتر خدمات مسافرتی و مراکز تولید صنایع دستی علاقمند، خاطرنشان کرد: آن ها توسط وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی به بانک ها معرفی و با تضمین بانک، گواهی اعتبار دریافت می کنند به این ترتیب در زنجیره ارزش، اوراق بهادار جای پول نقد را می گیرد. به گفته وزیر میراث گواهی اعتبار مولد به عنوان ابزاری بازار محور و باقابلیت نقل و انتقال در بازارهای پول و سرمایه در کنار سایر ابزارهای موجود، تسهیلات جدیدی را برای تأمین اعتبار این بخش ها و رونق تولید فراهم می کند. از دیگر اقدامات این وزارت خانه، استقرار دبیرخانه کمیته در معاونت گردشگری وزارت میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری، شبکه بندی و تعیین وظایف هر یک از معاونین وزارتخانه برای مشارکت در کنترل و مقابله بیماری، معرفی نماینده تام الاختیار وزارتخانه برای استقرار دائمی در ستاد ملی مدیریت بیماری کرونا و تشکیل سه نشست تخصصی با حضور دستگاه های عضو، تشکل ها و فعالان بخش خصوصی مرتبط و ابلاغ مصوبات به ذی نفعان بود. یکی از اقدامات مهم دیگر، اطلاع از وضعیت اقتصادی این صنعت به منظور اخذ تصمیمات و تدابیر لامز بود که باید هرچه زودتر انجام می شد، به همین منظور نیز وزیر میراث در مصوبه دیگری بر تدوین و ارائه گزارش مشروح از پیامدهای اقتصادی بیماری کرونا در صنعت گردشگری تاکید کرد. علاوه بر آن وزارت میراث، به کارگروه مستقر در معاونت اقتصادی وزارت امور اقتصاد و دارایی، اجرای ساز و کارهای پیشگیری در سطوح ستادی و استانی در وزارتخانه و تهیه اقلام ضدعفونی در حد توان، تدوین دستورالعمل و تشکیل کارگروه های رسیدگی به شکایات مرتبط با لغو و ابطال سفرهای مردم، اعطای مرخصی های استحقاقی به کارکنانی که دارای بیماری های مزمن بوده اند، بررسی مقدماتی برای برقراری سیستم دورکاری خصوصاً برای تعطیلات نوروزی، لغو عمده جلسات و مسابقات، همایش ها و نشست های گروهی و حتی بازدیدهای استانی با جایگزینی ویدئوکنفرانس، آموزش های مجازی و از راه دور برای همکاران ستادی و استانی با موضوع مواجهه با بیماری کرونا با همکاری وزارت بهداشت و درمان، سیاستگذاری و اهتمام به برنامه ریزی های نوروزی برای کنترل سفرهای اجتناب ناپذیر مردم در ایام تعطیلات پیش رو و تولید خبر و محتوا از تمام فرآیندها و تصمیمات کمیته نظارت بر اماکن عمومی گردشگری زیارتی و ورزشی با هدف اطلاع رسانی را نیز مصوب کرد.

بازگشت ۷۰۰ میلیارد وجوه پرداختی مردم برای لغو سفر

فارغ از این اقدامات و تدابیری برای نجات گردشگری بعد از کرونا، برخی از مردم هزینه هایی را صرف رزرو خدمات و تاسیسات گردشگری کرده بودند که این نگرانی نیز به دغدغه های جامعه اضافه شده بود، به همین دلیل معاون گردشگری وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی در اجرای مصوبات ستاد ملی مدیریت بیماری کرونا با همکاری و همراهی مدیران و کارکنان تاسیسات گردشگری از بازگشت بیش از ۷۰۰میلیارد ریال از وجوه پرداختی توسط مردم و گردشگران بر حسب درخواست آنان برای لغو سفرهای خود خبر داد. حتی به منظور رعایت حقوق متقابل مردم، فعالان و تأسیسات گردشگری در چهارچوب قانونی موظف شدند، چنانچه از تاریخ اول اسفندماه سال جاری تا اطلاع ثانوی، گردشگری درخواست انصراف از سفر کند، تمام تاسیسات گردشگری و دفاتر خدمات مسافرتی و گردشگری بدون هیچگونه جریمه ای نسبت به بازگرداندن وجوه دریافتی از گردشگران اقدام کنند. با این حال «ولی تیموری» معاون گردشگری وزارت میراث از گردشگران پیرامون تدابیر نجات گردشگری بعد از کرونا درخواست کرد تا با توجه به شرایط اقتصادی خاص فعالان گردشگری در این بحران در صورت امکان، به جای اخذ نقدی وجوه خود، سفر را به زمان مناسبتری موکول کنند. اما در حالی فعالان صنعت گردشگری باید هزینه های مردم را برمی گرداندند که اکثر این هزینه ها صرف خرید اقلام مورد نیاز یا ارتقای خدمات و زیرساخت تاسیسات گردشگری شده بود لذا این اقدام خسارت چشمگیری را به این صنعت وارد می کرد، به همین منظور معاون گردشگری وزارت میراث فرهنگی اعلام کرد که برای جبران خسارات واحدهای اماکن عمومی، نامه ای به معاونت اقتصادی ریاست جمهوری ارسال شده که در دست بررسی قرار گرفته و امیدوار به اخذ نتایج و تصمیمات خوبی است. مسائل دیگر نیز از نظر وزارت میراث فرهنگی و صنایع دستی و گرشگری مغفول نماند و جلساتی نیز به منظور جلوگیری از سوء استفاده برخی کشورها برای تشدید ایران هراسی به بهانه بیماری کرونا و خدشه دار کردن خصلت میهمان نوازی ایرانیان نیز برگزار شد که در راستا رعایت اصول اخلاقی مورد نظر قرار گرفت. پیش آمد بحران کرونا، پروتکل بازگشایی واحدهای اقامتی تعطیل شده در اثر شیوع کرونا، پروتکل تعطیلی موزه ها در اثر شیوع کرونا، پروتکل بهداشتی و حفاظتی واحدهای اقامتی فعال در زمان شیوع کرونا، پروتکل بازگشایی واحدهای سیاحتی، تفریحی و موزه های تعطیل شده در اثر شیوع کرونا، پروتکل بهداشتی و حفاظتی واحدهای اقامتی طرف قرارداد با وزارت بهداشت و درمان برای اسکان بیماران بهبود یافته نیز از دیگر اقداماتی است که این وزارتخانه تاکنون انجام داده است. با این حال هر چند شاهد اقدامات مطلوبی از سوی وزارت میراث فرهنگی هستیم، اما صنعت گسترده گردشگری محدود به وزارت میراث فرهنگی نیست و می طلبد تا تمام کشور دست به دست هم بدهند و برای احیای صنعتی که هزاران فرد در آن مشغول به کار هستند و تداخلی با محیط زیست و فرهنگ و تاریخ و تمدن یک سرزمین ندارد و مسیر سبز توسعه را پیش روی کشور قرار داد، اقدامات لازم را در راستای ترمیم آن به کار بگیرند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *